Ήταν το Brexit μεμονωμένο φαινόμενο ή απλώς το πρώτο ντόμινο που έπεσε στην Ευρώπη; Η απάντηση θα δοθεί στις ολλανδικές βουλευτικές την Τετάρτη, όπου ένα κόμμα ταυτοχρόνως ευρωσκεπτικιστικό και ισλαμοφοβικό απειλείται να
αναδειχθεί πρώτη δύναμη – σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο όπου η επόμενη κυβέρνηση ενδέχεται να είναι έως και εξακομματική και ο νυν πρόεδρος του Eurogroup, Γέρουν Ντάισελμπλουμ, ούτε καν βουλευτής.
Τα βλέμματα στρέφονται κατεξοχήν στον Χερτ Βίλντερς, τον ιδρυτή και ηγέτη του ακροδεξιού Κόμματος της Ελευθερίας (PVV), το οποίο προτείνει, ούτε λίγο ούτε πολύ, έξοδο της Ολλανδίας από την Ε.Ε. και απαγόρευση της λειτουργίας ισλαμικών τεμενών στη χώρα. Ιδίως η Μαρίν Λεπέν του γαλλικού Εθνικού Μετώπου, που ήδη συνεργάζεται με τον Βίλντερς, αναμένει από τις δικές του επιδόσεις να δημιουργηθεί περαιτέρω επικοινωνιακή ώθηση για τη δική της υποψηφιότητα στις προεδρικές εκλογές του Απριλίου.
Εκτός νυμφώνος
Εδώ και μία διετία το PVV καταγράφει δημοσκοπική πρωτιά, εκμεταλλευόμενο τα αισθήματα δυσαρέσκειας των ψηφοφόρων – ωστόσο, η διαβεβαίωση των λοιπών κομμάτων ότι δεν πρόκειται να συμπράξουν με τον Βίλντερς στον σχηματισμό κυβέρνησης έχει αρχίσει και προσγειώνει τα ποσοστά του, καθώς οι Ολλανδοί εμπνέονται κατεξοχήν από τη λογική της "χρήσιμης ψήφου". Άλλωστε, ο ίδιος ο ηγέτης της ολλανδικής ακροδεξιάς έχει εμπεδώσει τη φήμη του μη συνεργάσιμου από το 2012, οπότε προκάλεσε την πτώση της κυβέρνησης μειοψηφίας που στήριζε. (Αντιθέτως η καταδίκη του, άνευ ποινής, για καλλιέργεια διακρίσεων, επειδή σε προεκλογική συγκέντρωση υιοθέτησε το σύνθημα "Θέλουμε λιγότερους Μαροκινούς", κάθε άλλο παρά έπληξε τα ποσοστά του...).
Η βεβαιότητα ότι ο Βίλντερς δεν θα γευτεί την κυβερνητική εξουσία δεν μειώνει την πολιτική σημασία ενδεχόμενης πρωτιάς του – πόσω μάλλον που τα μέσα ενημέρωσης ήδη αφιερώνουν περίπου το μισό του ειδησεογραφικού τους χρόνου στα κατεξοχήν θέματα της ατζέντας του PVV (μετανάστευση, εγκληματικότητα κ.ο.κ.) και συμβατικά κόμματα της κεντροδεξιάς αντιγράφουντον λόγο του: με ανοιχτή επιστολή του τον περασμένο Ιανουάριο ο πρωθυπουργός, Μαρκ Ρούτε, κάλεσε όσους μετανάστες δεν είναι διατεθειμένοι να προσαρμοστούν στα ολλανδικά ήθη να εγκαταλείψουν τη χώρα.
"Κύβος του Ρούμπικ"
Ο ίδιος ο Βίλντερς υποστηρίζει ότι το κόμμα του θα είναι το σκληρότερο κόμμα αξιωματικής αντιπολίτευσης που υπήρξε ή ότι οι ψηφοφόροι θα "εξεγερθούν"αν το PVV αποκλειστεί, καίτοι πρώτο κόμμα, από τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού. Το βασικό πρόβλημα, όμως, είναι ότι το σύστημα της απλής αναλογικής, σε συνδυασμό με την αποδυνάμωση των παραδοσιακά μεγάλων κομμάτων, καθιστά τη συγκρότηση κυβερνητικού σχήματος, όπως έχει ειπωθεί, κάτι σαν τον "κύβο του Ρούμπικ". Ελπίζεται μόνο οι διαβουλεύσεις να κρατήσουν λιγότερο από τις 150 ημέρες που διήρκεσε το τελευταίο μετεκλογικό σίριαλ του γειτονικού Βελγίου...
Τις 150 έδρες της ολλανδικής Κάτω Βουλής θα διεκδικήσουν 28 κόμματα. Εκτιμάται ότι 13 από αυτά θα εξασφαλίσουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση – συμπεριλαμβανομένων 8 κομμάτων με τουλάχιστον 10 έδρες έκαστο. Η "δημοσκόπηση των δημοσκοπήσεων" του Peilingwijzer εμφανίζει το κεντροδεξιό-φιλελεύθερο κόμμα VVD του νυν πρωθυπουργού να αποσπά 23-27 έδρες και το PVV να ακολουθεί με 21-25 έδρες.
Σε ποσοστό, το VVD του Ρούτε φέρεται να συγκεντρώνει περίπου 16% της πρόθεσης ψήφου (έναντι 26,6% το 2012), το κόμμα Βίλντερς 15% (από 10,1%) και να ακολουθούν τρία ισοδύναμα κόμματα: το χριστιανοδημοκρατικό CDA με 12% (από 8,5%), το ευρωπαϊστικό φιλελεύθερο D66 με 12% (από 8%) και η Πράσινη Αριστερά με 11% (από 2,3%). Στην τελευταία περίπτωση, παρατηρείται μια εκτίναξη που αντιγράφει από την αντίστροφη την επέλαση του Βίλντερς. Ο 30χρονος ηγέτης της Πράσινης Αριστεράς Τζέσι Κλάφερ (γιος ενός Μαροκινού και μιας Ολλανδο-ινδονήσιας) εξελίσσεται σε "ανερχόμενο αστέρα" μεταξύ των νέων και των στρωμάτων υψηλότερης μόρφωσης. Δέκα μέρες από την κάλπη έως και 40% των ψηφοφόρων δήλωναν αναποφάσιστοι. 
Στην 7η θέση
Αντιθέτως, σε κατεξοχήν χαμένο αυτής της αναμέτρησης αναδεικνύεται το άλλοτε κραταιό Εργατικό Κόμμα (σε αυτό ανήκει και ο υπουργός Οικονομικών, Γέρουν Ντάισελμπλουμ), το οποίο κινδυνεύει να βυθιστεί στο 8%, ήτοι στο ένα τρίτο της δύναμης που είχε εξασφαλίσει το 2012 (24,8%) και στην έβδομη θέση, πίσω και από τους πρώην μαοϊκούς του Σοσιαλιστικού Κόμματος.
Οικονομία και μετανάστευση καθορίζουν την ψήφο
Τι προκαλεί τη δυσφορία των Ολλανδών; Σε μιαν Ε.Ε. με τόσα προβλήματα, η χώρα του Μαρκ Ρούτε φαντάζει ως και προνομιούχος. Κατά τις εκτιμήσεις της Κομισιόν, ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να διαμορφωθεί το 2017 στο 2%(έναντι μέσου όρου Ευρωζώνης 1,6%), η ανεργία στο 5,2% (έναντι 9,6% στους "17") και ο πληθωρισμός στο 1%.
Από την άλλη πλευρά, οι επιπτώσεις της ιδιωτικής υπερχρέωσης και της στεγαστικής φούσκας είναι ακόμη αισθητές, καθώς οι τιμές των ακινήτων υπολείπονται των επιπέδων του 2010, ενώ η λιτότητα διαρκώς ροκανίζει το κράτος πρόνοιας, δημιουργώντας υπόγεια δυσαρέσκεια.
Ο αριθμός των αιτουμένων ασύλου υποδιπλασιάστηκε το 2016 στους 30.000, λόγω της ευρωτουρκικής συμφωνίας. Ωστόσο, ανεξάρτητα από την πρόσφατη συγκυρία, οι τριβές για θέματα εθνικής ταυτότητας είναι έντονες σε χώρα όπουαπό τα 17 εκατομμύρια πληθυσμού τα 3,8 εκατομμύρια έχουν μεταναστευτική προέλευση (και μάλιστα τα 2,1 μη δυτική).
Ήδη από το 2002 η Λίστα του Πιμ Φόρτουιν (ο οποίος δολοφονήθηκε το 2005) διέπρεπε εκλογικά με το σύνθημα ότι οι μουσουλμάνοι μετανάστες αδυνατούν να προσαρμοστούν στα ανεκτικά ολλανδικά ήθη. Στις μέρες μας ο Βίλντερς συνδυάζει τον αντιμεταναστευτικό λόγο με τον αντιευρωπαϊκό, υποστηρίζοντας ότι η χώρα "δεν μπορεί να πληρώνει για ξένους".
Άβολα εντός Ε.Ε.
Μολονότι ιδρυτικό μέλος της ΕΟΚ, η Ολλανδία αισθάνεται όλο και πιο άβολα με το γεγονός ότι αποτελεί με διαφορά καθαρό εισφορέα των κοινοτικών Προϋπολογισμών, ενώ το ειδικό της βάρος μειώνεται λόγω της διεύρυνσης της Ε.Ε. "Μεγαλύτερη μεταξύ των μικρών κρατών-μελών" (ή μάλλον μικρότερη μεταξύ των μεγάλων), η Ολλανδία δεν μένει, ως φύσει εμπορικό έθνος, ανεπηρέαστη και από το κλίμα που διαμορφώνει το Brexit. Μόλις 40% των Ολλανδών αποτιμά θετικά τη συμμετοχή της χώρας στην Ε.Ε. (και το 30% αρνητικά), ενώ οι πολίτες ήδη το 2005 καταψήφισαν το ευρωσύνταγμα και τον περασμένο Απρίλιο ακόμη και τη συμφωνία σύνδεσης Ε.Ε.- Ουκρανίας.
Αναδημοσίευση από το "κεφάλαιο" που κυκλοφορεί.
capitalgr